Winna Góra
Nowy Sącz - dzielnica Biegonice




      Winna Góra w Nowym Sączu, w dzielnicy Biegonice - na "wylocie" w kierunku Stary Sącz/Piwniczna, w pobliżu ujścia Popradu do Dunajca - to chyba jeden z najlepszych punktów widokowych, a zarazem chyba najbardziej niedoceniane "turystycznie" miejsce. Pomimo łatwej dostępności - turystów spragnionych pięknych widoków - ani śladu. A szkoda. Łatwo tam trafić, bo na szczyt prowadzi kilka ścieżek, w tym jedna w głębokim jarze. Można (na upartego) wyjechać tam nawet rowerem, lub zostawić go u podnóża wzgórza.
     Na szczycie znajdują się - widoczne z daleka - resztki wieży triangulacyjnej i drewniany krzyż, wzniesiony tutaj w 1934 r. na pamiątkę 1900-lecia śmierci Jezusa, a wymieniony na nowy w roku 1989.
     A z wierzchołka Winnej Góry, sięgającego 353 m n.p.m. rozciąga się przepiękna, niemal 360-cio stopniowa panorama, obejmująca Beskid Sądecki, Pasmo Radziejowej i cały Nowy Sącz i Stary Sącz.
     Z Winną Górą w Nowym Sączu wiążą się również inne interesujące dzieje. Podczas prac wykopaliskowych, prowadzonych w latach 1957-1958 znaleziono siekierkę i drapak z jaspisu radiolarytowego, co potwierdzałoby istnienie tutaj osady z okresu neolitu (1100-900 p.n.e.). Z osadą na Winnej Górze wiąże się również odkrycie cmentarza ciałopalnego podczas prac przy budowie Zakładu Elektrod Węglowych "Carbon". Znalezione na nim groby popielnicowe datowano na rok 1000 p.n.e.
     Znacznie młodszy, bo datowany na VIII–X wiek (lub według innych na XI–XIII w) był istniejący również na tej górze gród o powierzchni około 4ha, okolony dwoma pierścieniami wałów o konstrukcji rusztowej. Ich wysokość wynosiła 6m, szerokość dochodziła do 8 metrów. Całość otaczała fosa o szerokości około 3m. Gród znajdował się w doskonałym miejscu. Z jego szczytu widać było (więc i można było kontrolować) trakt handlowy wiodący na południe. Widoczne z niego jest również wzniesienie w Naszacowicach, na którym również w czasach państwa Wiślan istniało jedno z większych słowiańskich grodzisk ówczesnych czasów (gród i 5-6 podgrodzi).
     II wojna światowa również wpisała się w historię Winnej Góry - przebiegały przez nią okopy, z ktróych Niemcy ostrzeliwali Nowy Sącz.
     Kilkaset lat działalności rolniczej i tutejszy klimat skutecznie jednak zatarły większość śladów bytności ludzkiej na tej górze. Pozostaje ona jednak świetnym punktem widokowym, mogącym być celem pieszego spaceru (z centrum około 40 minut), lub etapem na dłuższej wycieczce.
     A dla tych, którzy chcieliby skorzystać z nawigacji, lub zobaczyć zdjęcia na Google Earth lub podobych portalach - współrzędne Winnej Góry: 49°34'42"N 20°39'31"E.


Bibliografia:
-  Irena Styczyńska    "Nowy Sącz, Przewodnik po zabytkach", Koło Przewodników Oddziału PTTK "BESKID" w Nowym Sączu, Nowy Sącz 1994 r.
-  "Dzieje Miasta Nowego Sącza" - Praca zbiorowa -    tom I   Wydawnictwo Secesja 1993
-  Almanach Muszyny 2009   Adrian Poparda - "Kilka słów o śladach prehistorycznego osadnictwa w dolinie Popradu"
-  http://indoeuropejski.blox.pl/2011/08/Grodziska-Sadecczyzny-II-Spis-Jacka-Zareby.html - stan na 15.04.2013