Wyrzutnia rakiet taktycznych
2P16 zestawu 2K3 Luna (NATO: FROG-3 FROG-5)



Muzeum Orła Białego - Skarżysko-Kamienna

     W 1953 r. w Moskiewskim Instytucie Techniki Cieplnej podjęto prace nad nad nową wyrzutnią i rakietami taktycznymi, które miały zastąpić używane systemy "Mars". Prace te doprowadziły do powstania radzieckiej szynowej wyrzutni rakiet taktycznych 2P16, służących do wystrzeliwania taktycznych rakietowych pocisków balistycznych typu 3R9 i 3R10. Pracami kierował N. Mazurow. Wyrzutnia ta wchodziła w skład zestawu 2K6 Łuna. W wersji eksportowej Rosjanie nadali jej oznaczenie R-30 (a NATO: FROG-3, FROG-5)
Na poligonie Kapustin Jar pierwsze strzelania przeprowadzono w 1958r, a po wprowadzeniu poprawek podjęto decyzję o produkcji rakiet 3R9 (z głowicą odłamkowo-burzacą) i 3R10 (z głowicą jądrową).
     W Wołgogradzkiej Fabryce Traktorów dla tych rakiet opracowano wyrzutnię na bazie kadłuba czołgu pływającego PT-76, oznaczoną 2P16. Zmiany, które wprowadzono w układzie jezdnym to dodanie dwóch kół podtrzymujących gąsienice, a drugą przednią parę kół wyposażono w podnośniki hydrauliczne. Ze względu na duży wzrost masy pojazdu i utratę pływalności zrezygnowano z montowania pędników strugowodnych w kadłubie pojazdu. Z tyłu kadłuba dodano dwa podnośniki śrubowe, obsługiwane ręcznie, pozwalające ustabilizować pojazd podczas strzelania.
     Na tak zmodernizowanym podwoziu zamontowano jednoszynową, stalową prowadnicę wzmocnioną po bokach wspornikami zapewniającymi stabilność rakiety w czasie przewożenia i w czasie startu. Z tyłu, po lewej i prawej stronie wyrzutni znajdowały się stanowiska celowniczych. Po ustawieniu pojazdu do strzelania odpalenie rakiety mogło nastąpić z wnętrza pojazdu lub z zewnątrz, za pomocą zapalarki umocowanej na kablu.
     Wyrzutnia z obsługą była częścią baterii rakiet taktycznych 2K6, w której skład wchodziły: drużyna topograficzna, drużyna rachmistrzów (obliczanie danych do startu i lotu rakiety), oraz drużyna meteorologów.
     W Polsce w 1961r. utworzono pierwszy oddział rakiet operacyjno-taktycznych - 32 Łużycką Brygadę Artylerii w Orzyszu uzbrojoną w zestaw 9K51 z rakietami 8K11M (R-170, Scud A). A od 1963r. powstawały pierwsze dywizjony rakiet taktycznych, wyposażonych w zestawy rakietowe 2K6 "Łuna" - po dwie wyrzutnie 2P16 z rakietami 3R9 i 3R10.
Sformowano 14 takich dywizjonów.
      Pierwszy start rakiety taktycznej 3R9 w Wojsku Polskim przeprowadziła w dniu 29.09.1963r. na poligonie Drawsko Pomorskie 1 bateria startowa 22 dywizjonu rakiet taktycznych. Jako ostatnie rakiety 3R9 wystrzeliły baterie 5 i 42 dywizjonów artylerii w uderzeniu grupowym jesienią 1980r. na poliginie Nowa Dęba.

Dane techniczne wyrzutni rakiet taktycznych 2P16 zestawu 2K3 Łuna

Masa wyrzutni bez rakiety: 15 080kg
Masa z rakietą 3R9: 17 252kg
Masa z rakietą 3R10: 17 367kg
Prędkość maksymalna z rakietą:
- po drodze: 40 km/h
- w terenie: 16-18km/h
Długość prowadnicy: 7710mm
Zasięg wyrzutni bez tankowania: 240km

     Zdjęcia wykonane zostały w Muzeum Orła Białego w Skarżysku Kamiennej w sierpniu 2011 roku.

Bibliografia:
- Ilustrowana encyklopedia techniki wojskowej.
- http://www.samolotypolskie.pl/samoloty/2461/126/2K6-luna stan na 20.11.2014
- http://pl.wikipedia.org/wiki/2P16 - dostęp dnia 20.11.201